बलिउडमा ‘रोमान्सको राजा’ र ‘किङ खान’ का रूपमा परिचित शाहरुख खान ६० वर्ष भएका छन्। भारतमा मात्र नभएर विश्वभर ख्याति कमाएका शाहरुखको जीवन एक प्रेरणादायी कथा हो।
सन् १९६५ नोभेम्बर २ मा नयाँ दिल्लीमा जन्मिएका शाहरुखको बाल्यकाल सामान्य परिवारमा बित्यो। उनका पिता मीर ताज मोहम्मद पेशावर (अहिलेको पाकिस्तान) का मूल निवासी थिए भने उनकी आमा लतीफ फातिमा एक शिक्षित समाजसेवी थिइन्। शाहरुखको बाल्यकाल दिल्लीको राजेन्द्र नगरमा बित्यो जहाँ उनी साथीहरूसँग खेलकुद, नाचगान र गल्ली क्रिकेटमा व्यस्त हुन्थे।
शाहरुखको विद्यालय जीवन सधैँ सक्रिय रह्यो। सेन्ट कोलम्बस स्कुलमा पढ्दै गर्दा उनी खेलकुद र सांस्कृतिक गतिविधिमा अगाडि थिए। पछि हंसराज कलेजबाट अर्थशास्त्रमा स्नातक गरे र जमिया मिलिया इस्लामियामा सञ्चार माध्यमको अध्ययन थाले। त्यही समयदेखि उनी थिएटरमा सक्रिय भए र प्रसिद्ध निर्देशक बैरी जोनका छात्र बने। दिल्ली थिएटर सर्कलमा दर्जनौँ नाटक खेलेका शाहरुखको अभिनय शैली र ऊर्जाले सबैलाई आकर्षित गर्थ्यो।
सन् १९९१ मा उनकी आमाको मृत्यु भयो, जसले उनलाई गहिरो रूपमा प्रभावित गर्यो। त्यसपछि शाहरुख मुम्बई गए, जहाँ उनले टेलिभिजनमा करियर सुरु गरे। ‘फौजी’ सिरियलले उनलाई रातारात लोकप्रिय बनायो भने ‘सर्कस’ जस्ता कार्यक्रमले उनको प्रतिभालाई थप प्रमाणित गर्यो।
शाहरुखको बलिउड प्रवेश ‘दीवाना’ फिल्मबाट भयो। प्रारम्भिक फिल्महरूमा खलनायकको भूमिकाले पनि दर्शकको मन जिते। बाजीगर, डर, अन्जाम जस्ता फिल्मले उनलाई बलिउडमा स्थापित गरे। १९९० र २००० को दशकमा ‘दिलवाले दुल्हनिया ले जाएँगे’, ‘दिल तो पागल है’, ‘कुछ कुछ होता है’ जस्ता फिल्महरूले उनलाई प्रेम, करुणा र भावनाको प्रतीक बनाए।
शाहरुखको व्यक्तिगत जीवन पनि चर्चा जित्ने खालको छ। उनले गौरी छिब्बरसँग विवाह गरेका छन् र उनीहरूको तीन सन्तान छन्- आर्यन, सुहाना र अब्राम। मुम्बईको ब्यान्डस्ट्यान्डमा रहेको आलिशान घर ‘मन्नत’ पर्यटकहरूको गन्तव्य बनेको छ। विवाहपछि पनि शाहरुख परिवारप्रतिको माया र जिम्मेवारीमा सधैँ अग्रसर रहे।
सफलताको शिखरमा पुगे पनि शाहरुख विवादबाट अछुतो रहेनन्। आइपिएलमा सुरक्षा गार्डसँग झगडा, धर्ममा टिप्पणी र छोरा आर्यनको ड्रग केसले उनलाई चुनौती दियो। तर उनले आफ्नो धैर्य र परिवारप्रतिको समर्पण देखाए। शाहरुखले मीर फाउन्डेशनमार्फत सामाजिक सेवामा ठूलो योगदान दिएका छन्। एसिड अट्याक सर्भाइभर, बालबालिका र महिलाको पुनःस्थापनामा सहयोग पुर्याएका छन् भने महामारीको समयमा हजारौँ परिवारलाई राहत पनि प्रदान गरेका थिए।
शाहरुखको फिल्म करियर सधैँ सफल रह्यो। केही फिल्म फ्लप भए तापनि उनले फेरि ब्लकबस्टर फिल्ममार्फत आफ्नो स्थान पुनः स्थापित गरे। २०२३ मा आएका पठान, जवान, डंकीजस्ता फिल्महरूले फेरि दर्शकको मन जिते।
आज शाहरुख खान केवल बलिउडका सुपरस्टार मात्र होइनन्, उनी एक प्रेरणादायी व्यक्तित्व, समाजसेवी र परिवार प्रेमीको रूपमा विश्वभर परिचित छन्।
– बीबीसी हिन्दीको सहयोगमा
