काठमाडौँ । जारी फिफा विश्वकप फुटबलको दोस्रो सेमिफाइनलमा आज राति इङ्ग्ल्यान्ड र अर्जेन्टिनाबीच बहुप्रतीक्षित प्रतिस्पर्धा हुँदैछ । एटलान्टा रंगशालामा हुने यो खेल नेपाली समय अनुसार राति १२: ४५ बजेदेखि शुरु हुदैछ ।
यी दुई टोलीबीचको प्रतिस्पर्धा विश्व फुटबलकै सबैभन्दा चर्चित र ऐतिहासिक प्रतिस्पर्धामध्ये एक भनिएको छ । सन् १९८२ को फकल्यान्ड युद्धपछि दुई देशबीचको राजनीतिक तनाव मैदानसम्म पुगेको थियो । त्यसयता विश्वकपमा भएका भेटहरू पनि निकै चर्चित रहेका छन् ।
सन् १९८६ को विश्वकप क्वार्टरफाइनलमा डिएगो म्याराडोनाले गरेको ‘ह्यान्ड अफ गड’ गोल र त्यसलगत्तै गरेको ‘शताब्दीको गोल’ आज पनि फुटबल इतिहासका अविस्मरणीय क्षण मानिन्छ । उक्त खेल अर्जेन्टिनाले २-१ ले जितेको थियो । सन् १९९८ को विश्वकपमा पनि अर्जेन्टिनाले पेनाल्टी सुटआउटमार्फत इङ्ग्ल्यान्डलाई हराएको थियो । त्यस खेलमा डेभिड बेकह्याम रातो कार्ड पाएपछि उनी लामो समय आलोचनाको केन्द्र बनेका थिए । तर सन् २००२ को विश्वकपमा बेकह्यामले पेनाल्टीमार्फत निर्णायक गोल गर्दै इङ्ग्ल्यान्डलाई १-० को जित दिलाएका थिए । त्यो नै विश्वकपमा यी दुई टोलीबीचको पछिल्लो भेट थियो ।
इङ्ग्ल्यान्डले क्वार्टरफाइनलमा नर्वेलाई अतिरिक्त समयमा २-१ ले हराउँदै अन्तिम चारमा स्थान बनाएको थियो । त्यस खेलमा जुड बेलिङ्घमले दुवै गोल गर्दै टोलीलाई जित दिलाएका थिए । बेलिङ्घमले लगातार दुई विश्वकप खेलमा दुई-दुई गोल गरेका छन् । विश्वकप इतिहासमा इङ्ग्ल्यान्डका लागि यस्तो उपलब्धि हासिल गर्ने खेलाडीको सूचीमा उनी ह्यारी केन र ग्यारी लिनेकरपछि पुगेका छन् ।
बेलिङ्घम र कप्तान ह्यारी केनले यस संस्करणमा समान ६-६ गोल गरेका छन् । एउटै विश्वकपमा एउटै टोलीका दुई खेलाडीले ६ वा सोभन्दा बढी गोल गरेको यो पहिलो अवसर हो ।
केनले यस खेलमा मैदान उत्रिए इङ्ग्ल्यान्डका लागि १२१ औँ अन्तर्राष्ट्रिय खेल खेल्नेछन् । यो गोलरक्षकबाहेक कुनै पनि इङ्ग्लिस खेलाडीको सबैभन्दा धेरै खेल हुनेछ ।
सन् २०१८ यता इङ्ग्ल्यान्डले विश्वकप र युरोपियन च्याम्पियनसिप गरी चार पटक सेमिफाइनल पुगेको छ । यसअघि टोलीले आफ्नो सम्पूर्ण इतिहासमा पनि चार पटक मात्रै अन्तिम चारको यात्रा तय गरेको थियो । मुख्य प्रशिक्षक थोमस टुखेल इङ्ग्ल्यान्डको ६० वर्ष लामो ठूलो उपाधि खडेरी अन्त्य गर्ने लक्ष्यमा छन् । यदि उनले टोलीलाई फाइनल पुर्याए विदेशी राष्ट्रलाई विश्वकप फाइनलमा पुर्याउने इतिहासका चौथा प्रशिक्षक बन्नेछन् । एन्थोनी गोर्डनले नर्वेविरुद्ध उत्कृष्ट प्रदर्शन गरेका थिए भने बुकायो साकाले सीमित समय खेल्दा पनि सिर्जनात्मक भूमिकामा प्रभावशाली प्रदर्शन गरेका छन् ।
तीन पटकको विश्वविजेता अर्जेन्टिना लगातार दोस्रो विश्वकप फाइनल पुग्ने लक्ष्यमा छ । सन् २०२२ मा कतारमा विश्वकप जितेको अर्जेन्टिनाले यस संस्करणमा पनि उत्कृष्ट लय कायम राखेको छ । प्रशिक्षक लियोनेल स्कालोनी दोस्रो पटक विश्वकप फाइनल पुग्ने लक्ष्यमा छन् । अर्जेन्टिनाले विश्वकप इतिहासमा खेलेका पाँचवटै सेमिफाइनल जितेको छ, जुन प्रतियोगिताकै उत्कृष्ट शतप्रतिशत सफलता हो । यस विश्वकपमा अर्जेन्टिनाले लगातार ६ खेल जितेको छ। पछिल्ला चार खेलमा टोलीले प्रत्येक खेलमा ठीक तीन गोल गरेको छ ।
अर्जेन्टिनाले यस संस्करणमा सर्वाधिक १७ गोल गरेको छ । यो टोलीको विश्वकप इतिहासकै उत्कृष्ट प्रदर्शनसँग केवल एक गोलले मात्र पछाडि हो ।
अर्जेन्टिनाका कप्तान लियोनेल मेसीले यस विश्वकपमा ८ गोल गरेका छन् । उनी फ्रान्सका किलियन एम्बाप्पेसँग संयुक्त रूपमा सर्वाधिक गोलकर्ताको सूचीमा छन् । क्वार्टरफाइनलमा स्विट्जरल्यान्डविरुद्ध अतिरिक्त समयमा ३-१ को जित निकाल्दा मेसीले गोल नगरे पनि एलेक्सिस म्याक एलिस्टरको गोलका लागि अवसर सिर्जना गरेका थिए । यससँगै मेसीले लगातार दोस्रो विश्वकपमा १० भन्दा बढी गोलमा प्रत्यक्ष योगदान दिने कीर्तिमान बनाएका छन् । यसअघि यस्तो उपलब्धि एम्बाप्पेले मात्र हासिल गरेका थिए ।
विश्वकपसहित सबै अन्तर्राष्ट्रिय प्रतियोगितामा इङ्ग्ल्यान्ड र अर्जेन्टिना १४ पटक आमनेसामने भएका छन् । इङ्ग्ल्यान्डले ६ खेल जितेको छ भने अर्जेन्टिनाले २ खेलमा सफलता पाएको छ । बाँकी ६ खेल बराबरीमा सकिएका छन्, यद्यपि त्यसमध्ये एक खेलमा अर्जेन्टिनाले पेनाल्टी सुटआउटमार्फत जित निकालेको थियो । सन् १९८६ पछि निर्धारित ९० मिनेटभित्र अर्जेन्टिनाले इङ्ग्ल्यान्डलाई हराउन सकेको छैन । पछिल्ला पाँच भेटमा इङ्ग्ल्यान्ड अपराजित रहेको छ । दुवै टोलीबीचको पछिल्लो भेट सन् २००५ को मैत्रीपूर्ण खेलमा भएको थियो, जहाँ इङ्ग्ल्यान्डले ३-२ को रोमाञ्चक जित निकालेको थियो ।
इतिहास, परम्परा, उत्कृष्ट लयमा रहेका स्टार खेलाडी र विश्वकप फाइनल पुग्ने अवसरका कारण इङ्ग्ल्यान्ड र अर्जेन्टिनाबीचको यो सेमिफाइनल विश्व फुटबल समर्थकका लागि प्रतियोगिताकै सबैभन्दा रोमाञ्चक खेलमध्ये एक बन्ने अपेक्षा गरिएको छ ।
इङ्ग्ल्यान्डमाथि मनोवैज्ञानिक दबाब बनाउन अर्जेन्टिनाले गाढा निलो जर्सी लगाउने
यस खेल अघि अर्जेन्टिनाले इङ्ग्ल्यान्डविरुद्ध मनोवैज्ञानिक दबाब सिर्जना गर्ने रणनीति अपनाएको छ ।
तीन पटकको विश्वविजेता अर्जेन्टिनाले फिफाका अध्यक्ष जियानी इन्फान्टिनोसँग सेमिफाइनलमा आफ्नो गाढा निलो रङको वैकल्पिक पोसाक लगाउन अनुमति मागेको थियो । फिफाले उक्त अनुरोध स्वीकृत गरिसकेको छ।
अर्जेन्टिनाले यो निर्णय केवल इङ्ग्ल्यान्डको परम्परागत सेतो पोसाकसँग रङ मिलाउनका लागि होइन, इतिहासको एक अविस्मरणीय क्षण दोहोरिने विश्वासका साथ गरेको हो । कप्तान लियोनेल मेसीले आफ्नो विश्वकप यात्रामा पहिलो पटक इङ्ग्ल्यान्डविरुद्ध खेल्न लागेकाले टोलीले मानसिक रूपमा पनि अग्रता लिने प्रयास गरिरहेको बताइएको छ ।
सन् १९८६ को विश्वकप क्वार्टरफाइनलमा अर्जेन्टिना र इङ्ग्ल्यान्डबीच भएको ऐतिहासिक खेलमा डिएगो म्याराडोनाले चर्चित ‘भगवानको हात’ गोल र ‘शताब्दीको उत्कृष्ट गोल’ गर्दै अर्जेन्टिनालाई २-१ को जित दिलाएका थिए। मेक्सिकोमा भएको त्यस खेलमा अर्जेन्टिनाले गाढा निलो रङको यही वैकल्पिक पोसाक लगाएको थियो ।
अर्जेन्टिना अहिले त्यही पोसाक पुनः लगाएर त्यस ऐतिहासिक सफलताको स्मरण गर्दै टोलीमा सकारात्मक ऊर्जा र आत्मविश्वास बढ्ने अपेक्षामा छ ।
सन् १९८६ पछि विश्वकपमा अर्जेन्टिना र इङ्ग्ल्यान्ड दुई पटक आमनेसामने भएका छन् । सन् १९९८ को विश्वकपमा निर्धारित समय २-२ को बराबरीमा सकिएपछि पेनाल्टी सुटआउटमा अर्जेन्टिनाले ४-३ को जित निकालेको थियो। त्यस खेलमा पनि अर्जेन्टिनाले गाढा निलो वैकल्पिक पोसाक नै लगाएको थियो ।
त्यसपछि सन् २००२ को विश्वकपमा डेभिड बेकह्यामको पेनाल्टी गोलको मद्दतमा इङ्ग्ल्यान्डले अर्जेन्टिनालाई १-० ले पराजित गरेको थियो । उक्त खेलमा अर्जेन्टिनाले सेतो र आकाशे निलो धर्का भएको घरेलु पोसाक लगाएको थियो ।
फिफाले सेमिफाइनलका लागि दुवै टोलीको पोसाक पनि पुष्टि गरेको छ । एटलान्टामा हुने खेलमा इङ्ग्ल्यान्ड परम्परागत सेतो घरेलु पोसाकमा उत्रिनेछ भने अर्जेन्टिनाले गाढा निलो र कालो रङको वैकल्पिक पोसाक लगाउनेछ ।
विश्वकप २०२६ मा अर्जेन्टिनाले हालसम्म खेलेका ६ मध्ये ५ खेल घरेलु पोसाकमा खेलेको छ र सबैमा जित निकालेको छ । टोलीले प्रतियोगितामा एकपटक मात्र वैकल्पिक पोसाक प्रयोग गरेको थियो, जहाँ डलासमा जोर्डनलाई ३-१ ले पराजित गरेको थियो । अब अर्जेन्टिना त्यही पोसाकमा इङ्ग्ल्यान्डविरुद्ध पनि इतिहास दोहोर्याउने लक्ष्यका साथ मैदानमा उत्रिने तयारीमा छ ।
